間接的な貢献

วันก่อนไปทำงานล่ามเรื่องการส่งมอบตำแหน่งประธานบริษัทจากชาวญี่ปุ่นสู่ชาวไทย ซึ่งจะมีช่วงรอยต่อ 1 ปีสำหรับการสอนและโอนถ่ายงาน มีหลายสิ่งที่ประธานบริษัทคนใหม่ชาวไทยต้องเรียนรู้ หนึ่งในนั้นคือสิ่งที่เรียกกันว่า 間接的な貢献 เพื่อให้เห็นภาพชัดขึ้นจึงต้องพูดถึงแบคกราวนด์ของบริษัทแห่งนี้ให้ฟังดังนี้

บริษัทแห่งนี้เป็นหนึ่งในบริษัทลูกหลายๆ แห่งของบริษัทญี่ปุ่นที่มียอดขายรวมในไทยต่อปีสูงมาก ฉะนั้น 貢献 หรือคุณูปการ ที่กล่าวถึงนั้นหมายความว่า บริษัทแห่งนี้จะก่อให้เกิดประโยชน์ในด้านแก่บริษัทแม่ ยกตัวอย่างเช่นทำหน้าที่หาลูกค้ามาให้บริษัทแม่ 集客 ผ่านการดำเนินธุรกิจของตน หรือจะเลือกแนวทางอื่น เช่น เน้นเรื่องการสร้างผลกำไรของตนโดยที่ไม่ให้น้ำหนักกับผลที่มีต่อบริษัทแม่

ซึ่งก็คงจะไม่มีคำตอบที่ผิดมีเพียงคำตอบที่ถูกต้องที่สุดหรือเหมาะสมที่สุดเท่านั้น มีคำกล่าวว่า “มองละครย้อนดูตน” ผมก็เลยนำเรื่องดังกล่าวกลับมาเทียบเคียงและพิจารณาเรื่องอาชีพล่ามที่ตนเองทำอยู่ พบว่ามีความคล้ายคลึงกันในหลายแง่มุม โดยสามารถอุปมาอุปไมยได้ดังนี้คือ

ล่ามซึ่งเป็นองค์ประกอบอย่างหนึ่งของการสื่อสารต่างวัฒนธรรมจะวางตำแหน่งของตัวเองอย่างไรภายใต้บริบทดังกล่าว จะก่อให้เกิดประโยชน์อย่างไรกับการสนทนาในแต่ละครั้ง จะยึดเอาผลประโยชน์ส่วนตนเป็นหลักหรือยึดเอาผลประโยชน์ส่วนรวมเป็นที่ตั้ง จะแปลแบบ play safe หรือแปลแบบออกมาจาก comfort zone เล่นเต็มที่ ไม่ว่าจะเลือกทำงานแบบไหนก็ตาม เชื่อว่า 間接的な貢献 ที่เกิดขึ้นมาย่อมแตกต่างกัน และส่งผลต่ออนาคตของล่ามท่านนั้นอย่างแน่แท้

งานล่ามกับไลน์การขับรถ

วันก่อนได้มีโอกาสคุยกับพี่คนขับรถเรื่องไลน์การขับรถว่า ทำไมผมออกเดินทางก่อนแต่ถึงที่หมายช้ากว่า พวกพี่ๆ เขาที่ตามมาทีหลัง แกเฉลยให้ฟังว่าสมัยก่อนแกขับรถมาเกือบทุกประเภทแล้วยกเว้นรถพ่วง

โดยเฉพาะรถทัวร์ที่วิ่งรับส่งผู้โดยสารระยะไกล เพราะฉะนั้นแกจะรู้ว่าคนชับรถทัวร์คิดอย่างไรตอนขับรถ ทำให้สามารถอาศัยช่องว่างในการเปลี่ยนเลนเพื่อหลบหลีกการชะลอตัวอันเนื่องมาจากรถคันหน้า

ผมจึงถามแกไปว่า “พี่คิดว่าที่บริษัทเขาย้ายพนักงานไปทำงานแผนกอื่นในลักษณะ Job rotation จะช่วยให้คนๆ นั้นสามารถทำงานได้อย่างราบรื่นเช่นเดียวกับการขับรถของพี่หรือเปล่า” คำตอบที่ได้มาคือ “มันก็ต้องเป็นอย่างนั้นอยู่แล้ว เพราะเข้าใจว่าแผนกอื่นเขาคิดอย่างไร”

จากบทสนทนาดังกล่าวทำให้อดที่จะเอามาเทียบเคียงกับงานล่ามที่ทำอยู่ไม่ได้ว่า หากล่ามเข้าอกเข้าใจผู้พูดและผู้ฟังด้วยวิธีการต่างๆ เช่น เคยทำงานในส่วนนั้น เคยได้รับฟังเรื่องราวของคนๆ นั้น เป็นต้น การทำงานล่ามจะราบรื่นและลื่นไหลเหมือนกับการขับรถของพี่คนขับรถหรือเปล่า

จบ

異文化

△事前調査

日本人管理者に部下に対人に対する良い点、改善点及び日本人と違う行動を書いてもらいます。

△ストーリー

① 採用時【事情】

日本人とタイ人が持つ「はい」と「わかりました」に対する価値観が異なっている。面接の時に残業できるかと聞いたらほとんどができますと答える。しかし、事情が合って定時後子供を迎えに行かなければならないがなんとかなると思う場合が多い。その状態によって雇用者と被雇用者の認識ギャップが生まれてくるではないでしょうか?

👇

そのため家族構成など家族の事情を一度良く確認したほうが良いではないでしょうか?

② 試用期間中【無理】

その会社で稼げるようにするため皆んなはあらゆる手段を通じて努力するかと思う。しかし、相手にできないと応えると不合格と評価されることを思い込んでしまいできないことでもできると答えてしまう場合は少なくないだろう。それもまた認識ギャップが広がってしまう一方である。

👇

そのためスキルマトリックスなどツールを通じて教育後の評価をきちんとやった方がいいではないでしょう?

③ 新入社員【確認】

仕事をし始めた頃には上司などからの指導が必要であり、それを経てから仕事が任されることになる。日本人は指導又は仕事を依頼する時に確認するため相手に「分かりましたか?」と聞くことが多いがタイ人相手の場合は全部分からなくても「分かりました」と口軽く返事してしまうこともある。

👇

そのためタイ人相手に指導した内容又は任せた仕事の内容を言わせたり書かせたりすることで確認する必要がある。

④ 熟練期【オーナーシップ】

少し仕事に慣れてくると本人が一人前になったつもりで上司などに聞くことも少なくなってきます。特に目的をよく聞かないで言われる通りにやれば良いと思う場合が多い。そういう場合は仕事の期待外れの元となるではないでしょうか?その状態によって本人自身も能力を発揮できずに上司から能力がないと誤解される一方である。

👇

そのため仕事する前又は途中で仕事の目的を共有できるようにする必要がある。

⑤ ベテラン

日々の時間管理【残業】

事情があって定時帰宅【無責任】

状況が変わったらすぐ連絡【報連相】

แผนรองรับเหตุฉุกเฉิน : ไวรัสโคโรน่า

วันก่อนเพื่อนต่างวัยชาวญี่ปุ่นของผมโทรมาหาเพื่อถามไถ่สารทุกข์สุกดิบ เนื่องจากเป็นห่วงในสวัสดิภาพของผม ว่าเป็นอย่างไรบ้างภายใต้สถานการณ์ที่ไวรัสโคโรน่ามีการแพร่ระบาด ตัวเขาเองทำงานอยู่ที่เซี่ยงไฮ้ประเทศจีนมีกำหนดการที่จะเดินทางกลับประเทศญี่ปุ่นภายใมสิ้นเดือนกุมภาพันธ์นี้ เราได้พูดคุยแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารกันหลายเรื่อง รวมถึงผลกระทบของเหตุการณ์ครั้งนี้ที่มีต่อห่วงโซ่อุปทานโดยเฉพาะสินค้าที่จีนส่งออกไปยังญี่ปุ่น

新型コロナで日本を襲うサプライチェーン危機、中国リスクとは?

https://business.nikkei.com/atcl/seminar/19/00133/00030/

จากบทความข้างต้นจะเห็นได้ว่าการเปิดโรงงานหลังวันหยุดช่วงตรุษจีนนั้นเกิดความล่าช้าด้วยสาเหตุต่างๆ คือ

  1. การอนุญาตให้เปิดโรงงานโดยรัฐบาลท้องถิ่นที่ล่าช้า
  2. ช่วงเวลาที่พนักงานจะเดินทางกลับมาจากบ้านเกิด
  3. การจัดเตรียมชิ้นส่วนและวัตถุดิบที่จำเป็น
  4. การส่งสินค้าออกทางเรือ

新型コロナウイルス 湖北省での企業の稼働再開延期 自動車生産の正常化に遅れ

https://www.netdenjd.com/articles/-/228543

มณฑลหูเป่ยที่เกิดการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรน่านั้นเป็นแหล่งผลิตรถยนต์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของจีน จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมยานยนต์ได้รับผลกระทบโดยตรงจากเหตุการณ์ครั้งนี้ และมีบางบริษัทที่จะเร่ิมเปิดดำเนินการตั้งแต่วันที่ 24 กุมภาพันธ์เป็นต้นไป

อันที่จริงในอดีตเคยมีเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศอื่นที่ไม่ใช่ประเทศจึนและส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่ปทานของอุตสาหกรรมยานยนต์มาแล้ว เช่น

ซึนามิที่ทำให้เกิดปัญหากัมมันตภาพรังสีของโรงผลิตไฟฟ้าฟุกุชิม่ารั่วไหล

p2

น้ำท่วมครั้งใหญ่ที่ประเทศไทย

HMT4

ซึ่งเหล่านี้ล้วนแล้วแต่เรียกว่า “เหตุการณ์ฉุกเฉิน” ซึ่งต้องมีการประเมินความเสี่ยงและวางแผนเพื่อรับมือล่วงหน้า เพื่อที่ว่าเมื่อเกิดเหตุจะได้จำกัดความเสียหายให้เหลือน้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้

空調システム ระบบปรับอากาศ

ที่ผ่านมาผมเคยมีประสบการณ์งานล่ามเกี่ยวกับระบบปรับอากาศ 空調システム ภายใต้สถานการณ์ที่แตกต่างกันออกไป จึงทำให้สามารถเห็นภาพรวมของเรื่องดังกล่าว ไม่ว่าจะเป็นมุมมองของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศ ผู้ที่ออกแบบ ผู้ที่ใช้งาน ผู้ติดตั้งรวมไปจนถึงผู้กำกับดูแล

ก่อนหน้านี้เมื่อพูดถึงเรื่องเครื่องปรับอากาศในหัวผมจะมีแต่เครื่องปรับอากาศแบบแยกส่วน Splilt type ซึ่งพบเห็นได้ทั่วไปตามบ้านเรือนหรือร้านค้า ซึ่งเครื่องปรับอากาศแบบนี้จะใช้น้ำยาเป็นสื่อในการทำความเย็น ซึ่งต่างจากเครื่องปรับอากาศขนาดใหญ่ที่ใช้น้ำเป็นสื่อ ซึ่งมักจะพบเห็นได้ในอาคารขนาดใหญ่ เช่น ห้างสรรพสินค้า อาคารสำนักงาน โรงแรม เป็นต้น

เป็นความโชคดีที่งานแรกที่ทำเกี่ยวกับเรื่องนี้เป็นการสำรวจตลาดของผู้ผลิตเครื่องปรับอากาศทำให้ได้มีโอกาสเรียนรู้ว่ามีใครบ้างที่เกี่ยวข้องกับเครื่องปรับอากาศ เช่น Owner Designer Consultant Constructor นอกจากนั้นก็ยังได้เรียนรู้ว่ามีเครื่องปรับอากาศยี่ห้ออะไรบ้างที่ถูกใช้งานในประเทศไทย

ในเวลาต่อมาได้มีโอกาสเข้าไปล่ามให้บริษัทที่ทำเกี่ยวกับเรื่องระบบปรับอากาศโดยเฉพาะ ทำให้เห็นมุมมองที่แตกต่างออกไปว่า เวลาที่จะเลือกใช้เครื่องปรับอากาศจะต้องคำนึงถึงอะไรบ้าง ซึ่งต่างจากมุมมองของผู้ผลิตที่ว่า จะผลิตสินค้าออกมาอย่างไรให้ตอบโจทย์ลูกค้า

และล่าสุดที่ไปแปลให้กับหน่วยงานของรัฐที่กำกับดูแลเรื่องการใช้พลังงานก็พบว่า ค่าไฟฟ้าส่วนใหญ่ที่อาคารขนาดใหญ่ต้องจ่ายไปในแต่ละเดือนจะหมดไปกับระบบปรับอากาศ เพราะฉะนั้นถ้าจะประหยัดพลังงานหรือประหยัดค่าไฟฟ้า สเปคหรือกลไกการทำงานของระบบปรับอากาศก็เป็นอีกมาตรการหนึ่งที่สามารถดำเนินการได้

空調

ประสบการณ์ล่ามเรื่อง TPM

สำหรับผมแล้วก่อนที่จะมาพบกับระบบที่เรียกว่า TPM นั้น ผมเคยล่ามเกี่ยวกับเรื่อง TPm มาก่อน หลายท่านอาจจะสงสัยว่า 2 ระบบนี้ต่างกันอย่างไร ทั้งที่ก็อ่านออกเสียงเหมือนกัน กรณีแรกจะอ่านออกเสียงว่า “ทีพีเอ็ม” ในขณะที่กรณีหลังนั้นอ่านออกเสียงว่า “ทีพีเอ็มเล็ก”

TPm เป็นระบบที่มุ่งเน้นเรื่องการบริหารจัดการ ในขณะที่ TPM เร่ิมต้นมาจากการซ่อมบำรุงเครื่องจักร โดยมีแนวคิดที่ว่า “สร้างคน ก่อนที่จะ สร้างของ” กล่าวคือ สภาพเครื่องจักรที่ได้รับการดูแลให้ดีขึ้นสะท้อนถึงพัฒนาการทางด้านความคิดของคนที่เกี่ยวข้องกับเครื่องจักรผ่านการกระทำนั่นเอง

เริ่มต้นเลยนั้นผมได้เข้าไปทำงานล่ามเกี่ยวกับ TPM ในฐานะที่เป็นล่ามของผู้ตรวจประเมิน (審査員 Assessor) จากนั้นก็ได้มาแปลในเรื่องเดียวกันภายใต้บริบทที่แตกต่างไปคือ การสอนในคอร์ส TPM Instructor ซึ่งเป็นบุคคลที่จะต้องไปสอนคนอื่นเรื่อง TPM อีกทอด

และงานล่าสุดที่ทำเกี่ยวกับ TPM คือการทำหน้าที่ล่ามให้กับที่ปรึกษาที่มาช่วยวางระบบดังกล่าวให้กับบริษัทลูกค้า ซึ่งมีการฝึกอบรมให้ความรู้ด้วยเช่นเดียวกัน แต่จะต่างจากกรณีก่อนหน้านี้ตรงที่อาจารย์ไปดูที่หน้างานเพื่อลงมือปฏิบัติจริง

TPM