แบบอย่าง เยี่ยงอย่าง

ก่อนที่จะกล่าวถึงคำทั้งสองคำนี้ต้องขอขอบคุณแฟนเพจท่านหนึ่งที่เข้ามาทักท้วงผมเรื่องการใช้ภาษาไทย

ตัวอย่างที่ดีควรเอาเยี่ยงอย่าง

ทำให้ผมต้องกลับมาทบทวนและศึกษาค้นคว้าเกี่ยวกับคำเหล่านี้ โดยเร่ิมจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือได้แก่พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ ซึ่งระบุไว้ว่า

แบบอย่าง น. ตัวอย่างที่จะอ้างเป็นบรรทัดฐานได้.

เยี่ยง, เยี่ยงอย่าง น. อย่าง, แบบอย่าง, เช่น จงเอาเยี่ยงกา อย่าถือเป็นเยี่ยงอย่าง.

จากความหมายข้างต้นจะเห็นถึงความเหมือนในเรื่องของการสื่อถึงตัวอย่างและความต่างในการใช้งานของทั้งสองคำ กล่าวคือ “แบบอย่าง” มักจะถูกนำใช้กับกรณีของตัวอย่างที่ดี เช่น สำนักนายกฯ ได้จัดรางวัลพิเศษเพื่อสนับสนุนนักแสดงประพฤติดีเพื่อเป็นแบบอย่างที่ดีของเยาวชน ในขณะที่ “เยี่ยงอย่าง” สามารถนำไปใช้ได้ทั้งกรณีของตัวอย่างที่ดีและไม่ดี เช่น

โลก 360 องศา ตอน ตัวอย่างของการพัฒนา ที่น่าเอาเยี่ยงอย่าง

ดูเป็นเยี่ยงอย่างไว้! นายกญี่ปุนทำตัวอย่างไร | 31 ต.ค.60 | เจาะลึกทั่วไทย ToNight

จงเอาเยี่ยงกา แต่อย่าเอาอย่างกา

 

เพื่อให้เห็นภาพของการนำเอาคำว่า “เยี่ยงอย่าง” ใช้ในกรณีของตัวอย่างที่ดีและไม่ดี จึงขอขยายความความหมายของ “จงเอาเยี่ยงกา แต่อย่าเอาอย่างกา” ดังนี้คือ

เอาเยี่ยงความขยันที่ออกหากินเช้าตรู่

ไม่ให้เอาอย่างนิสัยชั่วที่ชอบลักขโมยกิน

มนุษย์เราก็ไม่ได้ต่างอะไรกับกา ล้วนมีทั้งสิ่งดีให้เอาเยี่ยงและสิ่งไม่ดีที่ไม่ให้เอาอย่าง ทั้งสองสิ่งนั้นล้วนเป็นประโยชน์หากแยกแยะออก

 

สุดท้ายนี้ก่อนจะจบเนื้อหาส่วนที่เกี่ยวข้องกับคำไทย ก็อยากจะฝากให้เข้าไปดูคลิปวิดีโอดีๆ จากรายการ “ภาษาไทยใช้ให้คุ้ม” ตอน ตัวอย่าง แบบอย่าง เยี่ยงอย่าง กันครับ

 

ถัดไปจะขอกล่าวถึงคำญี่ปุ่นที่เกี่ยวข้องกับคำไทยสองคำดังกล่าวคือ 手本 กับ 見本 ซึ่งมีความหมายในพจนานุกรมดังนี้คือ

てほん【手本】
①初心者が絵や字を習うときにまねて似せるべき絵や字。
②物事をするときにならうべき人や物。
みほん【見本】
①商品などの品質や効用などを示すため、生産された全体から抜き出された一部の商品など。また、そのために特に作ったもの。サンプル。
②例。ためし。模範。

 

หากจะถามถึงความเหมือนหรือต่างระหว่างคำทั้งสองคำนี้ก็พอจะอธิบายในลักษณะของการสรุปความได้ว่า

「手本」には正しさが求められ มุ่งเน้นความถูกต้อง

「見本」は正しさは求めないが参考になるもの ไม่ได้มุ่งเน้นความถูกต้องแต่มุ่งเน้นเรื่องการนำไปอ้างอิง ดังจะเห็นการใช้คำๆ นี้ในลักษณะต่างๆ เช่น

不良見本 ตัวอย่างงานเสีย

限度見本 Limit sample

https://ameblo.jp/bestyle/entry-12067520384.html

 

ท้ายสุดนี้อยากจะให้ผู้อ่านไปคาดหวังว่าทุกคนรอบๆ ตัวเราจะต้องเป็น “แบบอย่าง” หรือ 手本 ขอให้ดูไว้เป็น “เยี่ยงอย่าง” หรือ 見本 พอ เพราะหากเราคิดว่านี่คือ “แบบอย่าง” เมื่อเราไปปฏิบัติตามนั้นแล้วไม่ประสบความสำเร็จเพียงเพราะปัจจัยที่เปลี่ยนไป เช่น สภาพแวดล้อม เราก็อาจจะต่อว่าคนๆ นั้นว่า “นึกว่าจะเป็นแบบอย่างได้” และเป็นการสร้างอคติโดยไม่จำเป็นขึ้นมา

แต่หากเราดูไว้เป็นเยี่ยงอย่าง เราก็จะต้องใช้ปัญญาในการพิจารณาและแยกแยะ ว่าอะไรควรทำอะไรไม่ควรทำ นี่ต่างหากที่จะเป็นหนทางในการเสริมสร้างปัญญา ดังสำนวนญี่ปุ่นที่ว่า

分けると分かる

 

Advertisements

蒸気 じょうき vapour

蒸気 นั้นหากจะให้คำแปลในภาษาไทย เรามักจะให้คำแปลว่า “ไอน้ำ” เพราะมีการนำไปใช้ภายใต้บริบทดังกล่าวเป็นจำนวนมาก หากลองค้นหารูปภาพที่เกี่ยวกับคำดังกล่าวในกูเกิล ก็จะปรากฎภาพของ 蒸気機関車 “หัวรถจักรไอน้ำ” ออกมา

แต่อันที่จริงแล้วเราสามารถฟันธงได้เลยหรือเปล่าว่า 蒸気 คือ ไอน้ำ เพราะหากจะดูจากความหมายที่ได้ให้ไว้ในพจนานุกรมของญี่ปุ่นจะพบว่า คำๆ นี้สามารถใช้ได้กับของเหลวอย่างอื่นที่ไม่ใช่น้ำ เช่น แอลกอฮอล์ ที่สามารถระเหยไปเป็นไอได้ภายใต้อุณหภูมิปกติ

一般に沸点があまり高くなく,比較的容易に液化しうるような物質が気体になったもの。たとえば水,アルコールが蒸気になったものは,それぞれ水蒸気,アルコール蒸気という。なお一定の温度で液相,または固相と平衡にある蒸気相の圧力のことを蒸気圧という。ボイラで急激に水蒸気をつくる場合などには,飽和水蒸気の一部に小さな水粒 (液相) を浮べている場合があるが,このようなものは,湿り蒸気といわれる。

หากจะพูดถึงคำว่า “ไอน้ำ” แบบเต็มยศและไม่ทำให้เกิดความเข้าใจผิด ก็ควรที่จะใช้คำว่า 水蒸気 แทน

監査

かんさ
การสอบ (บัญชี)

Audit
タイでは全ての法人は会計監査を毎年実施しなくてはならない。

นิติบุคคลในไทยทุกรายต้องดำเนินการเรื่องการสอบบัญชีเป็นประจำทุกปี
คีย์เวิร์ด : ทุกปี, นิติบุคคล, ไทย